فصل 4- ترسیم دقیق (آشنایی با ابزار نقشه‌کشی)

می خواهیم سرعت و دقت را افزایش دهیم...

روش های ورود مستقیم مختصات

روش های دیگر: استفاده از ابزارهای کمک ترسیمی

اولین یاری رسان: نشانگر مختصات (Coordinate Indicator)

ابزارهای پرش (Snap) و شبکه (Grid)

ابزار عمودکش (Ortho)

استفادۀ همزمان از ماوس و صفحه کلید در انتخاب نقطه

ابزار قطبی (Polar)

پرسش

تحقیق

تمرین

بالای صفحه (Top)

می خواهیم سرعت و دقت را افزایش دهیم...

به کمک آنچه در فصل های پیشین آموختیم اکنون می‌توانیم شکل 4-1 را رسم کنیم.

شکل 4-1) این ترسیم را می‌توانیم با استفاده از روش هایی که تاکنون آموخته ایم رسم کنیم ولی می‌خواهیم سرعت و دقت کارمان را افزایش دهیم. (توجه: اعداد نوشته شده در شکل صرفاً برای نشان دادن ابعاد می‌باشند و نیازی به ترسیم آنها و نوشتن اعداد نیست.)

در این فصل با ابزاری آشنا می‌شویم که سرعت و دقت را افزایش می‌دهند. اما در ابتدا مروری به روش هایی که یاد گرفته ایم داشته باشیم. اگر شکل ترسیم شده در ناحیه ترسیمی ‌جا نشد می‌توانیم از منوی ابزار Zoom Realtime را انتخاب کرده تصویر را به عقب ببریم و کوچک کنیم و برای این کار نیازی به خارج شدن از فرمان در حال اجرا نداریم.

بالای صفحه (Top)

روش های ورود مستقیم مختصات

می توانیم با صدور فرمان LINE و وارد کردن مختصات قائم مطلق ، قائم نسبی ، قطبی مطلق ، قطبی نسبی نقشه هایی را که شامل خطوط هستند رسم کنیم. همچنانکه در شکل دیده می‌شود استفاده از روش ورود مختصات قائم مطلق و قطبی مطلق بسیار مشکل و تقریبا غیر عملی است. اما دو روش دیگر مختصات قائم نسبی و قطبی نسبی قابل استفاده می‌باشند.

1.     برای ترسیم شکل 4-1 از طریق ورود مختصات قائم نسبی به صورت زیر عمل می‌کنیم:

الف) فرمان LINE را صادر می‌کنیم.

ب) نقطۀ دلخواهی در گوشۀ پایین و چپ صفحۀ مونیتور (در ناحیۀ ترسیمی) انتخاب می‌کنیم

پ) مختصات قائم نسبی نقاط را به صورت زیر وارد می‌کنیم:

@22,0

@0,12

@16,0

@0,12

ت) در پایان کلید Enter یا Space را برای خاتمه دادن به فرمان LINE می‌زنیم.

2.     با استفاده از مختصات قطبی نسبی:

الف) فرمان LINE را صادر می‌کنیم.

ب) نقطۀ دلخواهی در گوشۀ چپ و پایین ناحیۀ ترسیمی ‌انتخاب می‌کنیم.

پ) به ترتیب مختصات قطبی نسبی زیر را وارد می‌کنیم:

@22<0

@12<90

@16<0

@12<-90

ت) کلید Enter یا Space را برای پایان بخشیدن فرمان LINE می‌زنیم.

بالای صفحه (Top)

روش های دیگر: استفاده از ابزارهای کمک ترسیمی

برای آنکه تصاویر این کتاب با آنچه ما بروی صفحۀ مونیتورمان می‌بینیم یکسان باشد (البته به استثناء رنگ زمینۀ ناحیۀ ترسیمی) هنگام ورود به اتوکد زبانۀ Start from Scratch را انتخاب کرده گزینۀ متریک (Metric) را روشن کرده دکمۀ OK را می‌زنیم. پس از ورود به اتوکد و مشاهدۀ صفحۀ اصلی آن کلیۀ دکمه های موجود در سطر وضعیت (Status line) بجز دکمۀ Model را به حالت خاموش درمی آوریم. (مشابه شکل 3-1)

بالای صفحه (Top)

اولین یاری رسان: نشانگر مختصات (Coordinate Indicator)

با نگاهی به سمت چپ نوار وضعیت (Status line یا Status bar) 3 عدد مشاهده می‌کنیم که با ویرگول از یکدیگر جدا شده اند. این 3 عدد نشان دهندۀ مختصات مکان نما می‌باشند و به ترتیب x، y و z (طول و عرض و ارتفاع) مکان نما را در ناحیۀ ترسیمی ‌نشان می‌دهند.

بصورت پیش فرض در این محل مختصات قائم مطلق محل مکان نما نشان داده می‌شود. مکان نما را بروی محلی در این محدوده برده یک تقه می‌زنیم (کلیک می‌کنیم). نشانگر مختصات به رنگ خاکستری درمی آید و دیگر نسبت به حرکت مکان نما حساس نیست. بروی نشانگر مختصات رفته یکبار دیگر تقه می‌زنیم. بنظر می‌رسد که به وضعیت قبلی برگشته ایم ولی در واقع این طور نیست. یکبار دیگر روی نشانگر مختصات تقه می‌زنیم. اکنون به وضعیت اولیه بازگشته ایم. نشانگر مختصات دارای 3 وضعیت می‌باشد. برای مشاهدۀ بهتر این سه حالت فرمان LINE را اجرا می‌کنیم و در همین حال به بررسی نشانگر مختصات می‌پردازیم:

Command: line

اکنون مکان نما را در صفحۀ ترسیمی ‌(ناحیۀ کار) جابجا می‌کنیم و در همانحال به نشانگر مختصات چشم می‌دوزیم. مختصات قائم مطلق محل مکان نما را مشاهده می‌کنیم. پاره خطی رسم می‌کنیم ولی از فرمان LINE خارج نمی‌شویم. حالا با یکبار تقه زدن روی نشانگر مختصات آن را خاموش می‌کنیم. عددی که اکنون می‌بینیم مختصات آخرین نقطه ای است که در صفحۀ ترسیمی ‌انتخاب کرده ایم. نقطۀ دیگری را در صفحه انتخاب می‌کنیم. مختصات نقطۀ جدید در نشانگر مختصات به چشم می‌خورد. دوباره روی نشانگر مختصات تقه می‌زنیم. این بار مختصات قطبی نسبی محل مکان نما نسبت به آخرین نقطۀ انتخاب شده به نمایش درمی آید.

پس 3 حالت موجود در نشانگر مختصات به ترتیب عبارتند از:

شکل 4-2- الف) تقه زدن (کلیک کردن) بروی نشانگر مختصات

شکل 4-2- ب) تقۀ راست (right click) روی نشانگر مختصات

اکنون می‌دانیم چرا پیش از صدور فرمان LINE و انتخاب اولین نقطه ، حالت اول و سوم تفاوتی با هم نداشتند. علت عدم وجود نقطه‌ای به عنوان مبنا برای تعیین مختصات نسبی است. این موضوع در ابتدای اجرای فرمان LINE که نقطۀ اول را هنوز مشخص نکرده‌ایم نیز صادق است.

نشانگر مختصات به تنهایی صرفا نشان دهندۀ مختصات تقریبی است چرا که هنگام انتخاب نقطه نمی‌توانیم دقیقا مختصاتی را که در نشانگر مختصات مشاهده می‌کنیم انتخاب نمائیم. ولی این ابزار به کمک ابزارهای دیگری که معرفی می‌شوند می‌تواند کمک های مؤثری در ترسیم بکند.

در این کتاب نشانگر مختصات را روی حالت نسبی تنظیم می‌کنیم.

برای تغییر حالت نشانگر مختصات می‌توانیم به یکی از روش های زیر عمل نماییم.

·         انتقال مکان نما بروی نشانگر مختصات و تقه زدن روی آن (کلیک کردن) (شکل 4-2- الف)

·         فشردن کلید سمت راست ماوس بروی نشانگر مختصات و سپس انتخاب وضعیت مورد نظر (شکل 4-2- ب)

·         استفاده از کلیدهای ترکیبی Ctrl + D

·         فشردن کلید تابعی F6 (کلیدهای F1 تا F12 را که در ردیف بالای صفحه کلید و در سمت راست کلید Escape قرار دارند کلیدهای تابعی یا Functional Keys می‌نامیم.)

بالای صفحه (Top)

ابزارهای پرش (Snap) و شبکه (Grid)

دو ابزار پرش (Snap) و شبکه (Grid) به همراه نشانگر مختصات می‌توانند به ما در ترسیم دقیق و سریع کمک کنند.

ابزار شبکه را می‌توان شبیه سازی شده کاغذ شطرنجی یا میلیمتری دانست که در نقشه کشی دستی مورد استفاده قرار می‌گیرند اما این ابزار نیز مانند نشانگر مختصات به تنهایی دقتی ندارد و برای انتخاب نقطه‌ای بروی نقاط شبکه نیاز به ابزار پرش (Snap) داریم.

برای تنظیم شبکه و پرش مکان نما را روی دکمۀ Snap یا Grid در نوار وضعیت می‌بریم ، دکمۀ راست ماوس را فشار می‌دهیم و گزینۀ Settings… را از میان منو انتخاب می‌کنیم (شکل 4-3)

شکل 4-3) تقۀ راست ماوس روی دکمه های Snap یا Grid در نوار وضعیت (Status bar) و انتخاب Settings برای تنظیمات Snap و Grid

پنجرۀ گفتگویی شکل 4-4 باز می‌شود. توضیحات مربوط به این پنجرۀ گفتگویی در زیر آن نوشته شده است.

شکل 4-4) پنجرۀ گفتگویی Snap and Grid مربوط به ابزارهای SNAP و GRID

1.     نوار عنوان: تنظیمات نقشه کشی (Drafting Settings)

2.     دکمۀ Close: برای بستن پنجرۀ گفتگویی و صرفنظر کردن از تنظیمات انجام شده این دکمه را می‌زنیم.

3.     با انتخاب این دکمه و در پی آن انتقال مکان نما (که اکنون به شکل علامت سوال درآمده است) به روی قسمت مورد نظر و تقه زدن (Click) دکمۀ ماوس ، یک راهنمای یک یا چند سطری دربارۀ گزینۀ مربوط ظاهر می‌گردد.

4.     زبانه‌های موجود در پنجرۀ گفتگویی تنظیمات نقشه‌کشی» در اینجا زبانۀ انتخاب شده "Snap and Grid" است.

5.     برای روشن یا خاموش کردن پرش (Snap) این جعبۀ کنترلی را انتخاب می‌کنیم. کلید تابعی F6 هم این عمل را انجام می‌دهد.

6.     برای روشن و خاموش کردن شبکه (Grid) این جعبۀ کنترلی را انتخاب می‌کنیم. کلید تابعی F7 نیز این عمل را انجام می‌دهد.

7.     ناحیۀ پرش: تنظیمات مربوط به پرش (Snap) در این ناحیه انجام می‌گیرد.

8.     فاصلۀ افقی پرش را در این جعبۀ ویرایشی وارد می‌کنیم.

9.     فاصلۀ عمودی پرش را در این جعبۀ ویرایشی وارد می‌کنیم.

10. زاویۀ بین نقاط هم ردیف پرش در این محل تعیین می‌گردد. مقدار پیش فرض آن  0 است یعنی مسیر افقی در نظر گرفته می‌شود.

11. نقطۀ مبنای پرش می‌تواند محلی غیر از مبدأ مختصات باشد. طول (x)  این نقطه در این محل وارد می‌شود.

12. عرض (y) نقطۀ مبنای پرش را در این محل وارد می‌کنیم.

13. ناحیۀ پرش قطبی - در صورتی که نوع پرش قطبی (زاویه ای) را انتخاب کنیم این قسمت روشن و ناحیۀ 7 خاموش می‌شود.

14. میزان پرش قطبی (زاویه ای) را در این قسمت وارد می‌کنیم.

15. ناحیۀ شبکه

16. فاصلۀ افقی بین نقاط شبکه را در این جعبۀ ویرایشی وارد می‌کنیم. در صورت دادن مقدار 0 به فاصلۀ افقی و عمودی ، شبکه عینا مانند پرش در نظر گرفته می‌شود و مقادیر وارد شده برای پرش برای شبکه نیز بکار می‌روند.

17. فاصلۀ عمودی بین نقاط شبکه را در این جعبۀ ویرایشی وارد می‌کنیم. در صورت دادن مقدار 0 به فاصلۀ افقی و عمودی ، شبکه عینا مانند پرش در نظر گرفته می‌شود و مقادیر وارد شده برای پرش برای شبکه نیز بکار می‌روند.

18. ناحیۀ نوع و شیوۀ پرش (Snap)

19. دکمۀ رادیویی پرش شبکه ای (حرکت مستقیم دارای پرش می‌باشد.) ناحیۀ 7 در این حالت قابل تنظیم و ناحیۀ 13 غیر قابل استفاده می‌شود.

20. در حالت پرش شبکه ای ، پرش متعامد (قائم) با این دکمۀ رادیویی انتخاب می‌گردد.

21. در حالت پرش شبکه ای ، پرش ایزومتریک بدینوسیله انتخاب می‌شود.

22. دکمه رادیویی پرش قطبی - در این صورت ناحیۀ 13 قابل تنظیم می‌شود و ناحیۀ 7 خاموش (grayed out) می‌شود.

23. فرمان OPTIONS با انتخاب این دکمه اجرا می‌گردد.

24. با انتخاب OK (پذیرش) تغییرات ایجاد شده ذخیره می‌گردند.

25. با انتخاب Cancel (انصراف) بدون ذخیرۀ تغییرات ایجاد شده از فرمان خارج می‌شویم. (مشابه دکمۀ 2)

26. در صورت درخواست راهنمایی دکمۀ Help را انتخاب می‌کنیم.

برخلاف کاغذ شطرنجی یا میلیمتری که فاصله های شبکه های آن ها از قبل تعیین شده است،  فواصل شبکه و پرش در اتوکد قابل تنظیمند. فاصلۀ پرش و شبکه را برای ترسیم مثال این فصل برابر 1 در نظر می‌گیریم. هر دو ابزار snap و Grid را روشن می‌کنیم و فرمان LINE را برای ترسیم شکل 4-1 اجرا می‌کنیم.

اکنون برای ترسیم خطوط نیازی به وارد کردن مختصات از طریق صفحه کلید نداریم. کافی است نقطۀ دلخواهی را در صفحۀ کار انتخاب کنیم و با حرکت دادن مکان نما فاصلۀ مکان نما را از نقطۀ قبلی در نشانگر مختصات مشاهده کنیم. به این ترتیب می‌توانیم شکل را فقط به کمک ماوس و بدون استفاده از صفحه کلید ترسیم کنیم.

اما هنوز ابزارهای دیگری نیز وجود دارند که زندگی را باز هم ساده تر می‌کنند.

بالای صفحه (Top)

ابزار عمودکش (Ortho)

بروی دکمۀ Ortho در نوار وضعیت تقه می‌زنیم (کلیک می‌کنیم). این بار ترسیم خطوط افقی یا عمودی بسیار آسانتر از قبل صورت می‌گیرد.

به کمک ابزارهای Snap، Grid و Ortho و با روشن بودن نشانگر مختصات یکبار دیگر شکل 4-1 را رسم می‌کنیم.

بالای صفحه (Top)

استفادۀ همزمان از ماوس و صفحه کلید در انتخاب نقطه

ابزار Snap و Grid را خاموش می‌کنیم. این بار از ابزار Ortho کمک می‌گیریم ولی تنها جهت و امتداد خطوط را به کمک ماوس مشخص می‌کنیم و طول آنها را از طریق صفحه کلید وارد می‌کنیم.

Command: line

Specify first point:

نقطه ای را به دلخواه در صفحه تصویر انتخاب می‌کنیم

Specify next point or [Undo]:

در حالی که ابزار Ortho روشن است ماوس را به سمت راست حرکت می‌دهیم و عدد 24 را وارد می‌کنیم

Specify next point or [Undo]:

ماوس را به سمت بالا حرکت می‌دهیم تا شبح رسم شده به صورت عمودی درآید و عدد 12 را وارد می‌کنیم

Specify next point or [Undo]:

به همین ترتیب استفاده همزمان از ماوس و صفحه کلید را برای ترسیم دیگر قطعات ادامه می‌دهیم

روش های ذکر شده بخصوص آخرین آنها ساده و سریع به نظر می‌رسند ولی برای ترسیم آنچه در شکل 4-5 مشاهده می‌شود کافی نمی‌باشند.

شکل 4-5) برای ترسیم چنین اشکالی نیاز به استفاده از ابزار دیگری داریم.

برای ترسیم این اشکال ابزارهای دیگری نیز در اختیارمان قرار دارد که همراه اتوکد 2000 معرفی شده اند. اما پیش از استفاده از ابزار بعدی، ابزارهایی را که مورد استفاده قرار دادیم خاموش می‌کنیم (Grid و Snap و Ortho)

بالای صفحه (Top)

ابزار قطبی (Polar)

برای استفاده از ابزار قطبی مکان نما را روی دکمۀ Polar (در روی سطر وضعیت) برده دکمۀ راست ماوس را فشار می‌دهیم (شکل 4-6). پس از انتخاب گزینۀ Settings…  یک پنجرۀ گفتگویی ظاهر می‌گردد (شکل 4-7). توضیحات مربوط به پنجرۀ گفتگویی Polar در زیر شکل نوشته شده است.

شکل 4-6) تقۀ راست ماوس روی دکمۀ Polar در سطر وضعیت و انتخاب Settings... برای احضار پنجرۀ گفتگویی Polar Tracking

شکل 4-7) پنجرۀ گفتگویی Polar Tracking مربوط به ابزار POLAR و OTRACK

1.     نوار عنوان: تنظیمات نقشه کشی (Drafting Settings)

2.     دکمۀ Close: برای بستن پنجرۀ گفتگویی و صرفنظر کردن از تنظیمات انجام شده این دکمه را می‌زنیم.

3.     با انتخاب این دکمه و در پی آن انتقال مکان نما (که اکنون به شکل علامت سوال درآمده است) به روی قسمت مورد نظر و تقه زدن (Click) دکمۀ ماوس ، یک راهنمای یک یا چند سطری دربارۀ گزینۀ مربوط ظاهر می‌گردد.

4.     زبانه‌های موجود در پنجرۀ گفتگویی تنظیمات نقشه‌کشی» در اینجا زبانۀ انتخاب شده "Snap and Grid" است.

5.     برای روشن و خاموش کردن ابزار Polar این جعبۀ کنترلی را روشن و خاموش می‌کنیم. همچنین می‌توانیم کلید تابعی F10 را در هر زمان که مایل باشیم به کار ببریم.

6.     ناحیۀ تنظیمات زاویۀ ابزار قطبی (Polar)

7.     در این فهرست جهشی (popup list) می‌توانیم یک زاویه را انتخاب و یا در صورت نبودن زاویۀ مورد نظر در فهرست آن را به کمک صفحه کلید وارد کنیم. این زاویه و تمام مضارب آن توسط ابزار Polar نشان داده می‌شوند.

8.     در صورتی که بخواهیم علاوه بر زاویه تعیین شده در قسمت 7 و مضارب آن زوایای دیگری نیز به ابزار Polar اضافه کنیم این جعبۀ کنترلی را روشن می‌کنیم. (شکل 4-8)

9.     در صورت روشن بودن جعبۀ کنترلی 8 با زدن دکمۀ 9 (New) یک سطر در جعبۀ فهرست (List box) 10 درج می‌گردد که می‌توانیم زاویۀ مطلوب را در آن وارد کنیم. (شکل 4-8)

10. در این جعبۀ فهرست زوایای دیگر (علاوه بر زاویۀ داده شده در 8) مشاهده می‌شوند. (شکل 4-8)

11. برای حذف هر کدام از زوایای موجود در جعبۀ فهرست 10 آن را درخشان (highlight) می‌کنیم بروی آن ردیف به کمک ماوس یک تقه می‌زنیم (Click می‌کنیم) و سپس دکمۀ Delete را انتخاب می‌نمائیم.

12. ناحیۀ تنظیمات ردیابی پرش موضوعی

13. با انتخاب این دکمۀ رادیویی می‌خواهیم که Otrack فقط روی زوایای 0، 90، 180 و 270 درجه کار کند.

14. در صورت انتخاب این دکمۀ رادیویی همۀ زوایای تعیین شده در ستون چپ (برای ابزار Polar) در هنگام استفاده از ابزار Otrack نیز بکار می‌روند.

15. ناحیۀ اندازه گیری زاویۀ قطبی

16. دکمۀ رادیویی مطلق: زوایا نسبت به جهت مثبت محور X سنجیده می‌شوند.

17. دکمۀ رادیویی نسبی: زوایا نسبت به آخرین قطعه سنجیده می‌شوند.

18. با زدن این دکمه فرمان OPTIONS اجرا می‌گردد.

19. با انتخاب OK (پذیرش) تغییرات ایجاد شده در پنجرۀ گقتگویی ذخیره و اعمال می‌گردند.

20. در صورت انصراف ، دکمۀ Cancel (لغو) را می‌زنیم. این دکمه مشابه دکمۀ شماره 2 می‌باشد.

21. برای مشاهدۀ راهنمای مربوط به این فرمان دکمۀ Help را انتخاب می‌کنیم.

شکل 4-8) بخش Additional angles از پنجرۀ گفتگویی Polar

شکل 4-9) ابزار Polar در حین ترسیم مسیرهای از قبل تعیین شده را نشان می‌دهد.

با روشن کردن Polar و حرکت دادن ماوس در مسیر مورد نظر و سپس وارد کردن عددی به عنوان طول ، خطوط مندرج در شکل به راحتی رسم می‌شوند. برای ترسیم شکل 4-5 زوایای 30، 120، 210 و 300 را در بخش Additional angles از پنجرۀ گفتگویی Polar وارد می‌کنیم (شکل 4-8). ابزار Polar در حین ترسیم مسیر پیشنهادی را بصورت خط چین نشان می‌دهد (شکل 4-9).

هر چه به جلوتر می‌رویم با ابزارهای بیشتری آشنا می‌شویم ، عمل ترسیم ساده‌تر و سریعتر می‌شود ولی هنوز هم محدودیتهایی وجود دارد. اگر بخواهیم اشکال موجود در شکل 4-10 را با ابزاری که اکنون می‌شناسیم ترسیم نماییم متوجه می‌شویم هنوز در برخی از موارد ناتوانیم.

در فصل‌های بعد پس از آشنا شدن با تعدادی از اشکال هندسی با ابزار دیگری به نام‌های Osnap و Otrack آشنا می‌شویم.

بالای صفحه (Top)

پرسش

1.     روش‌های مختلف تعیین یا انتخاب نقطه را نام ببرید.

2.     کلیدهای F1 تا F12 را که در ردیف بالای صفحه کلید قرار دارند چه می‌نامیم؟

3.     ابزارهای کمک رسمی را که در این فصل مورد بررسی قرار گرفتند نام برده علل کاربرد هر کدام را با ذکر مثال شرح دهید.

بالای صفحه (Top)

تحقیق

1.     همانگونه که دیدیم می‌توانیم هنگام اجرای یک فرمان (مانند LINE) با زدن دکمۀ Zoom Realtime یا Pan Realtime تصویر را به جلو و عقب یا چپ و راست و بالا و پایین ببریم. فرمان‌هایی که از میان فرمان‌های دیگر قابل اجرا می‌باشند شفاف یا ترانسپارنت (transparent) نامیده می‌شوند. به این فرمان‌ها نقلی (quoted) نیز می‌گوییم. دلیل این نامگذاری این است که برای صدور فرمان‌های نقلی کافی است در مقابل پیغام درخواست مربوط به فرمان در حال اجرا علامت نقلی ( ') و سپس نام فرمان شفاف را وارد کرده Enter یا Space را بزنیم. مانند اجرای فرمان ZOOM در میان فرمان LINE:

Command: line

Specify first point: 'zoom

>>Specify corner of window, enter a scale factor (nX or nXP), or [All/Center/Dynamic/Extents/ Previous/Scale/Window] :

تحقیق کنید کدامیک از فرمان‌هایی که تاکنون با آن‌ها آشنا شده‌اید شفاف هستند؟

2.     در این فصل دیدیم که برای روشن و خاموش کردن و تغییر وضعیت ابزار نشانگر مختصات (Coords) به طور همزمان دکمه‌های Control و D را در روی صفحه کلید فشار می‌دهیم. این عمل را استفاده از کلیدهای ترکیبی می‌گوییم. با نگهداشتن کلید Ctrl و زدن تک تک کلیدهای دیگر امتحان کنید که چه کلیدهای ترکیبی دیگری در اتوکد تعریف شده‌اند و عملی که انجام می‌شود را در جدولی به شکل زیر یادداشت کنید. (در صورتی که با زدن کلیدهای ترکیبی فرمانی اجرا شد برای خروج از آن کلید Escape را فشار دهید.)

3.     عمل بالا را با نگهداشتن کلید Alt تکرار کنید ولی این بار فقط کلیدهای تابعی را به همراه Alt فشار دهید و در جدولی به شکل زیر یادداشت کنید.

4.     همانگونه که دیدیم فشردن کلید تابعی F6 سبب می‌شود ابزار نشانگر مختصات (Coords) روشن یا خاموش شود یا تغییر وضعیت بیابد. کلید F6 اصطلاحاً ضامن یا کلید دوکاره یا چندکاره (toggle) خوانده می‌شود. بررسی کنید که هر کدام از کلیدهای تابعی F1 تا F12 چه عملی انجام می‌دهند و در جدولی به صورت زیر یادداشت کنید. توجه کنید که کلید ضامن هر بار با توجه به وضعیت قبلی عمل جدیدی انجام می‌دهد. تمام این اعمال را بنویسید.

بالای صفحه (Top)

تمرین

شکل‌های زیر را به کمک LINE رسم کنید. همۀ ترسیمات شامل یک مربع به ابعاد 28 در 28 هستند و کوچکترین بُعد 2 می‌باشد.

بالای صفحه (Top)