توجه: برای مشاهده ی درست نوشته های کتاب خودآموز اتوکد 2000 نیاز به بارگذاری و نصب فونت زیر دارید:

فونت Sanserif

شکل 14-1) نقشه‌ای که در فصل‌های پیشین رسم کردیم و شامل دیوار، درب، پنجره، ستون و ... است که همگی در لایة واحدی (لایة 0) رسم شده‌اند.

شکل 14-2) انتخاب فرمان LAYER از منوی گشودنی Format

Format w Layers…

شکل 14-3) انتخاب فرمان LAYER از منوی ابزار ویژگی‌های اجسام (Object Properties)

شکل 14-4- 1) پنجرةگفتگویی فرمان LAYER

1.      عنوان پنجرةگفتگویی: مدیر ویژگی‌های لایه (Layer Properties Manager)

2.      دکمة‌بستن: برای خروج از پنجرةگفتگویی بدون ثبت تغییرات ایجاد شده این دکمه را می‌زنیم.

3.      دکمة راهنمای سریع: با انتخاب این دکمه و سپس انتخاب ناحیه یا دکمة مورد نظر، یک راهنمای یک یا چند جمله‌ای مشاهده می‌کنیم.

4.      ناحیة صافی‌های لایه‌ها: صافی‌ها را بعداً (در اتوکد پیشرفته) بررسی خواهیم کرد.

5.      جعبةفهرست جهشی (popup list box) صافی‌ها

6.      دکمة تعریف صافی: با انتخاب این دکمه یک پنجرةگفتگویی دیگر ظاهر خواهد شد که هنگام بررسی صافی‌ها خواهیم دید.

7.      دکمة معکوس سازی صافی

8.      برای اینکه صافی انتخابی بروی نوار ابزار ویژگی‌های اجسام نیز اثر بگذارد این دکمة کنترلی را روشن می‌کنیم.

9.      برای ایجاد یک لایة جدید دکمة New را می‌زنیم. دراین‌صورت در ستون اول (در سمت چپ) در ناحیة سفید رنگ (جدول لایه‌ها) یک نام اضافه می‌شود (مثل Layer1 یا Layer2 یا ...) که می‌توانیم بلافاصله نام موردنظرمان را در آنجا وارد نماییم.

10.  برای حذف یک لایه پس از انتخاب آن (که با highlight کردن نام آن انجام می‌شود) دکمة Delete را می‌زنیم.

11.  برای آنکه لایه‌ای را به صورت لایة جاری (current) در آوریم، ابتدا آن‌را انتخاب می‌کنیم تا به صورت highlight درآید. سپس دکمة Current را می‌زنیم.

12.  برای دیدن جزئیات بیشتر در این پنجرةگفتگویی دکمة Show details را انتخاب می‌کنیم. در این صورت پنجرةگفتگویی به شکل 14-4-2 در می‌اید.

13.  نام لایة جاری در این قسمت قابل مشاهده است.

14.  اسامی لایه‌ها در زیر این دکمه نوشته شده‌اند. با انتخاب این دکمه لایه‌ها به ترتیب صعودی یا نزولی الفبایی مرتب می‌شوند.

15.  ستون زیر دکمة On مرئی یا نامرئی بودن لایه‌ها را نشان می‌دهد. در صورتی که در ردیف مربوط به هر لایه در این ستون تصویر چراغ روشن مشاهده شود آن لایه روشن (on) و درغیراین‌صورت خاموش (off) است. با انتخاب دکمة On لایه‌ها بر حسب وضعیتشان از نظر قابلیت دید (on/off) مرتب می‌شوند. اگر لایة جاری خاموش شود اتوکد پیغامی می‌دهد تا کاربر را متوجه این موضوع بکند. لایه‌ای که خاموش است با وجودی که قابل مشاهده نیست ولی قابل ویرایش می‌باشد.

16.  ستون زیر دکمة Freeze… منجمد بودن (freeze) یا ذوب شدن (thaw) لایه‌ها را نشان می‌دهد. لایه‌ای که منجمد است ضمن اینکه قابل مشاهده نیست قابل ویرایش نیز نمی‌باشد. زدن دکمة Freeze… لایه‌ها را بر حسب منجمد بودن یا نبودن مرتب می‌کند. علامت خورسید به معنی ذوب و شکلی که مشابه ملکول برف است نمایانگر منجمد بودن لایه است.

17.  ستون زیر دکمة Lick قفل بودن یا نبودن لایه‌ها را نشان می‌دهد. لایه‌ای که قفل است قابل ویرایش نیست و نمی‌توانیم اجسام موجود در آن را تغییر دهیم. برای منظم کردن لایه‌ها بر حسب قفل بودن یا نبودن آنها این دکمه را می‌زنیم.

18.  برای آنکه هر چه در لایة موردنظرمان است به رنگ دلخواه ما رسم شود مکان نما را به ردیف مربوط به آن لایه و ستون زیر دکمة Color برده دکمة ماوس را می‌زنیم. در این حالت پنجرةگفتگویی دیگری برای انتخاب رنگ ظاهر می‌شود (شکل 14-5). می‌توانیم رنگ مطلوب را از این پنجره انتخاب کنیم.

19.  نوع‌خط (linetype) را در این ستون تعیین می‌کنیم (شکل 14-6).

20.  وزن خط (lineweight) یا پهنای خط را در قسمت زیر این دکمه انتخاب می‌کنیم (شکل 14-10).

21.  در ستون شیوة چاپ (Plot Style) می‌توانیم در روی رسام (پلاتر) یا چاپگر (پرینتر) قلمی را اختصاص به اجسام موجود در هر لایه دهیم. این مورد را بعداً در فصل مربوط به چاپ بررسی می‌کنیم.

22.  در صورتی که بخواهیم محتویات یک لایه هنگام چاپ گرفتن از نقشه بر روی کاغذ دیده نشوند در ردیف مربوطه و این ستون دکمة ماوس را می‌زنیم تا به روی شکل چاپگر علامت ورودممنوع مشاهده شود.

23.  این ناحیه‌ای است که مشخصات لایه‌ها اعم از اسم و وضعیت آنها قابل مشاهده و تغییر می‌باشد.

24.  در این قسمت گزارشی از وضعیت پنجرةگفتگویی به نمایش گذاشته می‌شود.

25.  دکمة OK برای ذخیره و خروج از پنجرةگفتگویی به کار می‌رود.

26.  برای لغو و خروج بدون ذخیرة تغییرات دکمة Cancel را می‌زنیم.

27.  برای مشاهدة راهنمای (Help) مفصل این دکمه را می‌زنیم.

شکل 14-4-2) پنجرةگفتگویی فرمان LAYER هنگامی که دکمة Show details را انتخاب کرده‌ایم.

شرح قسمت‌های 1 تا 11 و 13 تا 27 را در ذیل شکل 14-4-1 دیدیم و بقیه در زیر شرح داده می‌شوند:

12. با انتخاب دکمة Hide details پنجرةگفتگویی به شکل 14-4-1 در می‌آید.

28.  ناحیة جزئیات (Details)

29.  نام لایه یا لایه‌های انتخابی در این قسمت قابل مشاهده یا انتخاب می‌باشد. برای انتخاب لایه‌هایی که قسمت‌هایی از نام آن‌ها مشترک است از علامات و حروف مخصوص استفاده می‌شود که این موضوع در اتوکد پیشرفته بررسی خواهد شد.

30.  رنگ لایه‌های انتخابی را به صورت گروهی در این محل می‌توانیم تعیین کنیم. این عمل می‌تواند با انتخاب رنگ موردنظر از جعبةفهرست مربوطه انجام گیرد. در صورت انتخاب گزینة Other… در انتهای فهرست جعبه‌رنگ استاندارد اتوکد (شکل 14-5) ظاهر می‌شود.

31.  وزن‌خط لایه‌های انتخاب شده (highlight شده) را در این محل با انتخاب از جعبةفهرست مقابل تعیین می‌کنیم.

32.  نوع‌خط لایه‌های انتخاب شده را در این محل (مشابه انتخاب وزن‌خط و رنگ) تعیین می‌کنیم. نوع‌خط‌هایی قابل انتخابند که قبلاً بارگذاری (load) شده باشند.

33.  شیوة رسم (پلات) در این ناحیه قابل انتخاب است. شیوة رسم در فصل‌های بعدی آموزش داده خواهد شد.

34.  برای روشن یا خاموش کردن لایه‌ها به صورت گروهی ابتدا لایه‌های موردنظر را انتخاب می‌کنیم سپس این جعبةکنترلی را انتخاب کرده یا از حالت انتخاب شده خارج می‌کنیم.

35.  با این جعبة کنترلی می‌توانیم لایه‌های انتخابی را قفل یا یا در صورت قفل بودن باز کنیم.

36.  برای غیرقابل چاپ کردن لایه‌ها این جعبه کنترلی را انتخاب می‌کنیم. در صورت خاموش کردن این جعبة کنترلی محتویات لایه‌های انتخابی در روی کاغذ چاپ خواهد شد.

37.  لایه‌های انتخابی را به کمک این جعبةکنترلی منجمد یا ذوب می‌کنیم. این عمل در همة دریچه‌های‌دید اتفاق می‌افتد. دریچة دید را بعداً خواهیم آموخت. در حال حاضر فقط یک دریچةدید داریم.

38.  لایه‌های انتخابی را به کمک این جعبةکنترلی در دریچةدید فعال (جاری) منجمد یا ذوب می‌کنیم. چون در اینجا فقط یک دریچة درد داریم این قسمت خاکستری و غیرقابل استفاده است. برای تعریف دریچة دید باید باز فضای مدل به فضای کاغذ برویم. با فضای کاغذ بعداً‌آشنا می‌شویم.

39.  برای منجمد یا ذوب کردن لایه‌های انتخابی در دریچه‌های دیدی که پس از این ایجاد می‌گردند این جعبةکنترلی را روشن یا خاموش می‌کنیم. همانند گزینة قبلی چون در فضای مدل هستیم این گزینه خاکستری و غیرقابل استفاده است.

شکل 14- 5) احضار پنجرةگفتگویی انتخاب رنگ از درون فرمان LAYER

1.      نوار عنوان پنجرةگفتگویی: انتخاب رنگ (Select Color)

2.      دکمة‌بستن: برای خروج از پنجرةگفتگویی بدون ثبت تغییرات ایجاد شده این دکمه را می‌زنیم.

3.      دکمة راهنمای سریع: با انتخاب این دکمه و سپس انتخاب ناحیه یا دکمة مورد نظر، یک راهنمای یک یا چندجمله‌ای مشاهده می‌کنیم.

4.      رنگ‌های استاندارد را از این ناحیه انتخاب می‌کنیم. منظور از رنگ‌های استاندارد رنگ‌هایی است که دارای نام می‌باشند مانند قرمز (red)، زرد (yellow)، سبز (green) و ...

5.      سایه‌های خاکستری در این ناحیه جای داده شده‌اند.

6.      رنگ‌های منطقی در این قسمت قرار دارند. رنگ‌های منطقی هنگام تعیین رنگ لایه قابل انتخاب نیستند.

7.      دکمة انتخاب رنگ لایه‌ای (ByLayer) که در حالت انتخاب رنگ برای لایه خاموش است.

8.      دکمة انتخاب رنگ بلوکی (ByBlock) که در حالت انتخاب رنگ برای لایه خاموش است.

9.      ناحیة جعبه‌رنگ

10.  با انتخاب هر کدام از مربع‌های رنگی در ناحیه‌های 4 و 5 و 9 نام یا شمارة آن رنگ در بخش اا مشاهده خواهد شد و مربع شمارة 12 به آن رنگ درمی‌آید.

11.  جعبةویرایشی حاوی نام یا شمارة رنگ انتخابی

12.  رنگ انتخاب شده

13.  دکمة OK برای ذخیره و خروج از پنجرةگفتگویی به کار می‌رود.

14.  برای لغو و خروج بدون ذخیرة تغییرات دکمة Cancel را می‌زنیم.

15.  برای مشاهدة راهنمای (Help) مفصل این دکمه را می‌زنیم.

شکل 14- 6) احضار پنجرةگفتگویی انتخاب نوع‌خط از درون فرمان LAYER

1.      نوار عنوان پنجرةگفتگویی: انتخاب نوع‌خط (Select Linetype)

2.      دکمة‌بستن: برای خروج از پنجرةگفتگویی بدون ثبت تغییرات ایجاد شده این دکمه را می‌زنیم.

3.      دکمة راهنمای سریع: با انتخاب این دکمه و سپس انتخاب ناحیه یا دکمة مورد نظر، یک راهنمای یک یا چند جمله‌ای مشاهده می‌کنیم.

4.      ناحیة نوع‌خط‌های بارگذاری شده

5.      ستون و دکمة نوع‌خط

6.      ستون و دکمة ظاهر نوع‌خط

7.      ستون و دکمة شرح

8.      جهبةفهرست نوع‌خط‌های بارگذاری شده. برای انتخاب هر کدام از نوع‌خط‌های موجود کافی ‌است سطر مربوطه را درخشان (highlight) کرده، دکمة OK را بزنیم.

9.      برای مشاهدة شرح مربوط به نوع‌خط‌ها از این نوار لغزشی (scroll bar) کمک می‌گیریم. در صورتی که تعداد نوع‌خط‌ها زیاد شود یک نوار لغزشی عمودی نیز ظاهر خواهد شد.

10.  برای ذخیرة تغییرات و خروج از پنجرةگفتگویی دکمة OK را انتخاب می‌کنیم.

11.  برای خروج بدون ذخیرة تغییرات دکمة Cancel (لغو یا انصراف) را می‌زنیم.

12.  برای بارگذاری نوع‌خط‌های جدید از پرونده‌های حاوی تعاریف نوع‌خط دکمة Load… (بارگذاری) را می‌زنیم. در پی انتخاب این دکمه پنجرةگفتگویی شکل 14-7 باز می‌شود.

13.  برای راهنمایی در مورد این پنجره دکمة Help را می‌زنیم.

شکل 14- 7) پنجرةگفتگویی بارگذاری نوع‌خط که با انتخاب دکمة Load… در پنجرة انتخاب نوع‌خط (Select Linetype) که در شکل 14-6 مشاهده می‌شود ظاهر می‌گردد.

1.      نوار عنوان پنجرةگفتگویی:بارگذاری یا بارگذاری مجدد نوع‌خط (Load or Reload Linetypes)

2.      دکمة‌بستن: برای خروج از پنجرةگفتگویی بدون ثبت تغییرات ایجاد شده این دکمه را می‌زنیم.

3.      دکمة راهنمای سریع: با انتخاب این دکمه و سپس انتخاب ناحیه یا دکمة مورد نظر، یک راهنمای یک یا چند جمله‌ای مشاهده می‌کنیم.

4.      با زدن این دکمه می‌توانیم پروندة حاوی شرح نوع‌خط‌ها را انتخاب کنیم. این پرونده دارای پسوند lin است و نام پیش‌فرض برای آن در حالتی که واحدهای اینچی را انتخاب کرده‌ایم ACAD.LIN و در صورتی که واحدهای دهدهی (decimal) را برگزیده باشیم ACADISO.LIN می‌باشد که هنگام نصب اتوکد در فهرست Support کپی می‌گردد. در دوره‌ای با نام «خصوصی‌سازی اتوکد» با نحوة تعریف نوع‌خط آشنا می‌شویم. با انتخاب این دکمه پنجرةگغتگویی شکل 14-8 ظاهر می‌شود.

5.      در این جعبةویرایشی نام پروندة شرح نوع‌خط (در اینجا ACADISO.LIN) مشاهده می‌شود و می‌توانیم نام موردنظرمان را در این محل وارد کنیم، البته اگر پرونده موجود باشد.

6.      نوع‌خط‌های در دسترس در این ناحیه فهرست شده‌اند.

7.      ستون و دکمة نوع‌خط: در این ستون نام نوع‌خط‌ها مشاهده می‌شود.

8.      ستون و دکمة شرح نوع‌خط: در این ستون شرح شامل یک جمله و شکل تقریبی نوع‌خط دیده می‌شود.

9.      در این بخش نام و شرح نوع‌خط‌ها دیده می‌شود و می‌توانیم برای انتخاب بیش از یک نوع‌خط از کلیدهای Shift و Ctrl نیز کمک بگیریم. (مشابه دیگر برنامه‌ها که با گرفتن Shift و انتخاب دو سطر هر چه بین دوسطر قرار دارد انتخاب می‌شود و با گرفتن Ctrl و انتخاب سطر انتخابی، آن سطر به انتخاب‌های قبلی اضافه می‌شود. سطرهای انتخابی درخشان (highlight) می‌شوند.

10.  نوارلغزشی برای حرکت افقی در فهرست

11.  نوارلغزشی برای حرکت عمودی در فهرست

12.  برای بارگذاری نوع‌خط‌هایی که انتخاب کرده‌ایم و به صورت درخشان (highlight) درآمده‌اند دکمة OK را می‌زنیم. اگر هرکدام از نوع‌خط‌های انتخابی قبلاً بارگذاری شده باشند پیامی ظاهر می‌گردد و از کاربر درخواستی می‌شود که در شکل 14-8  این پیام و چگونگی پاسخ دادن به آن نشان داده شده است.

13.  برای خروج بدون بارگذاری نوع‌خط‌ها دکمة Cancel (لغو یا انصراف) را می‌زنیم.

14.  برای راهنمایی در مورد این پنجره دکمة Help را می‌زنیم.

شکل 14- 8) پنجرةگفتگویی بارگذاری مجدد نوع‌خط (Reload Linetype)

در صورتی که نوع‌خط انتخابی برای بارگذاری قبلاً بارگذاری شده باشد، این پنجرةگفتگویی ظاهر می‌شود و از کارب می‌خواهد که در مورد اینکه نوع‌خط جدید جایگزین قبلی گردد تصمیم بگیرد. کاربر باید با انتخاب یکی از دکمه‌ها پاسخ موردنظر خود را بدهد.

1.      عنوان: بارگذاری مجدد (Reload Linetype)

2.      پرسشی که باید توسط کاربر پاسخ داده شود: آیا نوع‌خط .... که قبلا بارگذاری شده است مجدداً بارگذاری شود؟

3.      Yes – یعنی نوع‌خط جدید جایگزین نوع‌خط قبلی گردد.

4.      Yes to All – تمامی نوع‌خط‌های جدید جایگزین نوع‌خط‌های قدیمی شوند و نیازی به پرسش در مورد تک تک آن‌ها نیست.

5.      No – نوع‌خط قدیمی حفظ شود و نوع‌خط جدید جایگزین آن نشود.

6.      No to All – همگی نوع‌خط‌های قدیمی حفظ شوند و دیگر در این مورد از کاربر سؤالی پرسیده نشود.

7.      Cancel – برای اعلام انصراف از بارگذاری نوع‌خط‌های بعدی این دکمه را می‌زنیم و بدین طریق بارگذاری نوع‌خط‌ها متوقف می‌شود.

شکل 14-9) پنجرةگفتگویی انتخاب نوع‌خط پس از بارگذاری تعدادی از نوع‌خط‌ها. در شکل بالا نوع‌خط‌های بارگذاری شده را مشاهده می‌کنیم. شرح جزئیات این پنجره در زیر شکل 14-6 نوشته شده است.

شکل 14-10) پنجرةگفتگویی وزن‌خط که از درون فرمان LAYER قابل احضار است.

1.      نوار عنوان پنجرةگفتگویی وزن‌خط (Lineweight)

2.      دکمة‌بستن: برای خروج از پنجرةگفتگویی بدون ثبت تغییرات ایجاد شده این دکمه را می‌زنیم.

3.      دکمة راهنمای سریع: با انتخاب این دکمه و سپس انتخاب ناحیه یا دکمة مورد نظر، یک راهنمای یک یا چند جمله‌ای مشاهده می‌کنیم.

4.      ناحیة وزن‌خط‌ها

5.      فهرستی که شامل پهنای وزن‌خط‌های مختلف موجود می‌باشد. می‌توانیم وزن‌خط موردنظر خود را از میان این فهرست انتخاب کنیم. با وزن‌خط Default بعداً آشنا خواهیم شد.

6.      برای حرکت عمودی در فهرست وزن‌خط‌ها از این نوارلغزشی کمک می‌گیریم.

7.      در این قسمت نام وزن‌خط قبلی (پیش از ورود به این پنجرةگفتگویی) مشاهده می‌گردد.

8.      در این بخش نام وزن‌خط جدید انتخابی مشاهده می‌گردد.

9.      دکمة OK برای تأیید وزن‌خط انتخابی و خروج از پنجرةگفتگویی به کار می‌رود.

10.  برای لغو و خروج بدون ذخیرة تغییرات دکمة Cancel را می‌زنیم.

11.  برای مشاهدة راهنمای (Help) مفصل این دکمه را می‌زنیم.

شکل 14-11) نام لایة جاری در فهرست لایه‌ها (combo box) در منوی ابزار ویژگی‌های اجسام (Object Properties). در اینجا نام لایة جاری 0  است.

شکل 14-12) با اجرای فرمان Color این پنجرةگفتگویی ظاهر می‌شود. بخش‌های مختلف این پنجره در شکل 14-5 شرح داده شده‌اند. تنها تفاوت این شکل با شکل 14-5 در این است که دکمه‌های ByLayer و ByBlock در اینجا قابل انتخابند.

شکل 14-13-1) پنجرةگفتگویی مدیریت نوع‌خط که با اجرای فرمان LINETYPE احضار می‌گردد.

1.      نوار عنوان پنجرةگفتگویی مدیریت نوع‌خط (Linetype Manager)

2.      دکمة‌بستن: برای خروج از پنجرةگفتگویی بدون ثبت تغییرات ایجاد شده این دکمه را می‌زنیم.

3.      دکمة راهنمای سریع: با انتخاب این دکمه و سپس انتخاب ناحیه یا دکمة مورد نظر، یک راهنمای یک یا چند جمله‌ای مشاهده می‌کنیم.

4.      ناحیة صافی‌های نوع‌خط: با صافی‌های نوع‌خط در اتوکد پیشرفته آشنا خواهیم شد.

5.      جعبةفهرست‌جهشی صافی‌ها

6.      دکمة معکوس سازی صافی‌ها

7.      برای بارگذاری نوع‌خط‌های جدید دکمة Load… را می‌زنیم. در این‌صورت یک پنجرةگفتگویی مشابه شکل 14-7 باز می‌شود.

8.      درصورتی‌که هیچ جسمی در نقشه با نوع‌خط انتخابی رسم نشده باشد، می‌توانیم آن نوع‌خط را پاک (Delete) کنیم. در صورت نیاز می‌توانیم آن نوع‌خط را مجدداً بارگذاری کرده مورد استفاده قرار دهیم.

9.      برای آنکه نوع‌خط انتخابی به صورت جاری درآید این دکمه (Current) را انتخاب می‌کنیم. پس از این هر چه رسم کنیم با نوع‌خط جاری ترسیم خواهد شد.

10.  برای مشاهدة جزئیات بیشتر این دکمه (Show details) زا می‌زنیم. پنجرة گفتگویی به صورت شکل 14- 13-2 در می‌آید.

11.  در این قسمت نام نوع‌خط جاری مشاهده می‌گردد.

12.  ستون و دکمة نوع‌خط: نام نوع‌خط در این ستون دیده می‌شود.

13.  ستون و دکمة ظاهر نوع‌خط: شکل ظاهری نوع‌خط در این ستون نشان داده می‌شود.

14.  ستون و دکمة شرح: شرح مختصری دربارة نوع‌خط در این ستون مشاهده می‌شود.

15.  این فهرست نشان‌دهندة نوع‌خط‌های بارگذاری شده است که برای انتخاب هرکدام مکان‌نما را به روی سط موردنظر برده تقه می‌زنیم‌ (کلیک می‌کنیم).

16.  برای اینکه تغییرات اعمال شده در این پنجرةگفتگویی ذخیره شود دکمة OK را می‌زنیم و در پی آن پنجرةگفتگویی بسته می‌شود.

17.  برای خروج بدون ذخیرة تغییرات دکمة Cancel (لغو یا انصراف) را می‌زنیم.

18.  برای راهنمایی در مورد این پنجره دکمة Help را  می‌زنیم.

شکل 14-13-2) پنجرةگفتگویی مدیریت نوع‌خط در حالتی که دکمة Show details انتخاب شده است.

شماره‌های 1 تا 9 و 11 تا 18 مشابه شکل 14-13-1 می‌باشند.

10. برای تبدیل پنجرةگفتگویی به آنچه در شکل 14-13-1 دیدیم دکمة Hide details را انتخاب می‌کنیم.

19.  ناحیة جزئیات (Details)

20.  نام نوع‌خط یا نوع‌خط‌های انتخابی در این قسمت قابل مشاهده یا انتخاب می‌باشد. برای انتخاب نوع‌خط‌هایی که قسمت‌هایی از نام آن‌ها مشترک است از علامات و حروف مخصوص استفاده می‌شود که این موضوع در اتوکد پیشرفته بررسی خواهد شد.

21.  شرح نوع‌خط انتخابی را در این محل می‌توانیم تغییر دهیم.

22.  اگر بخواهیم واحد فضای کاغذ برای محاسبة مقیاس نوع‌خط استفاده شود این جعبةکنترلی را به حالت انتخاب شده در می‌اوریم. واحد فضای کاغذ را بعداً خواهیم آموخت.

23.  مقیاس نوع‌خط را در این محل مشاهده می‌کنیم و می‌توانیم تغییر دهیم. طول قطعات تشکیل دهندة نوع‌خط‌ها هنگام نمایش در نقشه در این عدد ضرب می‌شود.

24.  مقیاس نوع‌خط جسم جاری را در این قسمت تعیین می‌کنیم. دراین‌صورت هر چه از این پس رسم شود این مقیاس برای نوع‌خط آن درنظر گرفته می‌شود.

25.  پهنای قلم با استاندارد ISO – این گزینه در هیچ حالتی روشن نمی‌شود.

شکل 14-14) پنجرةگفتگویی تنظیمات وزن‌خط (Lineweight Settings) که با اجرای فرمان LWEIGHT ظاهر می‌شود.

1.      نوار عنوان پنجرةگفتگویی: تنظیمات وزن‌خط (Lineweight Settings)

2.      دکمة‌بستن: برای خروج از پنجرةگفتگویی بدون ثبت تغییرات ایجاد شده این دکمه را می‌زنیم.

3.      دکمة راهنمای سریع: با انتخاب این دکمه و سپس انتخاب ناحیه یا دکمة مورد نظر، یک راهنمای یک یا چند جمله‌ای مشاهده می‌کنیم.

4.      ناحیة وزن‌خط‌ها

5.      وزن‌خط‌های موجود در این فهرست قابل مشاهده‌اند و می‌توانیم وزن‌خط جاری را از این فهرست انتخاب کنیم.

6.      ناحیة واحد اندازه‌گیری وزن‌خط (پهنای خط)

7.      با انتخاب دکمةرادیویی Millimeters (mm) واحد میلیمتر برای اندازه‌گیری پهنای خط‌ها درنظر گرفته می‌شود.

8.      با انتخاب دکمةرادیویی Inches (in) واحد اینچ برای اندازه‌گیری پهنای خط‌ها درنظر گرفته می‌شود.

9.      با انتخاب این جعبةکنترلی پهنای خطوط در صفحة نمایش دیده خواهد شد. این گزینه مانند دکمة LWT در روی نوار وضعیت (Status Bar) واقع در پایین صفحة اتوکد عمل می‌کند.

10.  وزن‌خط پیش‌فرض (default) در این قسمت تعیین می‌شود.

11.  ناحیة تعدیل و تغییر مقیاس نمایش پهنا (Adjust Display Scale)

12.  نحوة نمایش پهنای اجسامی که دارای وزن‌خط هستند با استفاده از این نوار مدرج تعیین می‌شود.

13.  نام وزن‌خط جاری در این قسمت مشاهده می‌شود.

14.  برای اینکه تغییرات اعمال شده در این پنجرةگفتگویی ذخیره شود دکمة OK را می‌زنیم و در پی آن پنجرةگفتگویی بسته می‌شود.

15.  برای خروج بدون ذخیرة تغییرات دکمة Cancel (لغو یا انصراف) را می‌زنیم.

16.  برای راهنمایی در مورد این پنجره دکمة Help را  می‌زنیم.

شکل 14-15) محل دکمه (زبانه) LWT در نوار وضعیت (Status Bar)

شکل 14-16) منوی ابزار ویژگی‌های اجسام (Object Properties)

1.      با انتخاب این گزینه فرمان AI_MOLC اجرا می‌گردد که در همین فصل شرح داده می‌شود.

2.      برای اجرای فرمان LAYER این دکمه را انتخاب می‌کنیم.

3.      این فهرست‌جهشی (Combo Box) برای تنظیمات مربوط به لایه‌هاست.

4.      این فهرست‌جهشی برای انتخاب رنگ به کار می‌رود.

5.      فهرست‌جهشی انتخاب نوع‌خط

6.      فهرست‌جهشی انتخاب وزن‌خط

7.      فهرست‌جهشی انتخاب شیوة چاپ

شکل 14-17) فهرست جهشی لایه‌ها در منوی ابزار ویژگی‌های اجسام (Object Properties)

1.      روشن یا خاموش بودن لایه در این ستون نمایش داده می‌شود. با انتخاب چراغ‌مربوط به ردیف هر کدام از لایه‌ها می‌توانیم آن لایه را روشن یا خاموش کنیم.

2.      نمایش منجمد یا ذوب بودن لایه‌ها در این ستون انجام می‌گیرد. برای تغییر وضعیت هر کدام از لایه‌ها می‌توانیم در ردیف مربوط به لایة موردنظر و در این ستون کلیک کنیم.

3.      قفل بودن یا نبودن لایه‌ها در این ستون مشاهده می‌شود. با کلیک کردن بر روی هر کدام از این علامات لایة مربوطه در مورد قفل بودن یا نبودن تغییر وضعیت می‌یابد.

4.      حالت قابل‌چاپ یا غیرقابل‌چاپ بودن را در اینجا می‌بینیم و برای تغییر وضعیت لایه بر روی این علامات کلیک می‌کنیم.

5.      رنگ لایه‌ها را در این ستون مشاهده می‌کنیم. برای تغییر رنگ لایه‌ها باید فرمان LAYER را اجرا کنیم و از طریق این منو نمی‌توانیم تغییر رنگ را انجام دهیم.

6.      نام لایه‌ها در این قسمت دیده می‌شود.

شکل 14-18-1) پنجرةگفتگویی فرمان PROPERTIES در حالتی که هیچ جسمی انتخاب نشده است. در این حالت تنظیمات موجود در این پنجره نشاندهندة وضعیت جاری در نقشه است. یعنی هرچه پس از این ترسیم می‌کنیم با ویژگی‌هایی که مشاهده می‌شوند رسم می‌گردد.

1.      عنوان: ویژگی‌ها در پروندة ترسیمی (در اینجا نام پروندة ترسیمی Drawing1.dwg است.)

2.      دکمة خروج: برای بستن پنجرةگفتگویی این دکمه را می‌زنیم.

3.      همانگونه که مشاهده می‌شود در این قسمت عبارت No selection به چشم می‌خورد. معنی آن این است که هر تغییری در این پنجرةگفتگویی بر روی جسم جاری اثر می‌گذارد و هرآنچه از این به بعد رسم شود دارای خصوصیاتی خواهد بود که در این پنجره دیده می‌شود.

4.      برای انتخاب اجسام به کمک صافی و اجرای فرمان QSELECT این دکمه را می‌زنیم. فرمان QSELECT را در اتوکد پیشرفته می‌آموزیم.

5.      زبانة Alphabetic: با انتخاب این زبانه خصوصیات به ترتیب الفبایی فهرست می‌شوند (شکل 14-18-2).

6.      زبانة Categorized: خصوصیات را به صورت دسته‌بندی‌شده فهرست می‌کند که شامل خصوصیات عمومی، شیوةچاپ، صفحةنمایش و خصوصیات متفرقه می‌شود.

7.      ویژگی‌های عمومی، شامل:

8.      رنگ

9.      لایه

10.  نوع‌خط

11.  مقیاس‌نوع‌خط

12.  وزن‌خط

13.  ضخامت ارتفاعی

14.  شیوةچاپ(رسم). خصوصیات مربوط به شیوةچاپ با فرمان‌هایی مانند PLOT، PAGESETUP و ... تغییر می‌یابند. این خصوصیات شامل موارد زیر می‌شوند:

15.  نام شیوةچاپ

16.  جدول شیوةچاپ

17.  فضایی که جدول چاپ برای آن تعیین شده است. این گزینه در اینجا قابل تغییر نیست و فقط «قابل مشاهده» است.

18.  نوع جدول چاپ

19.  صفحةنمایش که ویژگی‌های مربوط به آن از طریق فرمان‌هایی مانند ZOOM، PAN و ... تغییر می‌یابند. این ویژگی‌ها شامل موارد زیر می‌باشند:

20.  مختص x مرکز صفحةنمایش (فقط قابل مشاهده)

21.  مختص y مرکز صفحةنمایش (فقط قابل مشاهده)

22.  مختص z مرکز صفحةنمایش (فقط قابل مشاهده)

23.  عرض صفحةتصویر برحسب واحد تعیین شده برای نقشه (فقط قابل مشاهده)

24.  پهنای صفحة تصویر بر حسب واحد نقشه (فقط قابل مشاهده)

25.  ویژگی‌های متفرقه شامل:

26.  وضعیت نماد دستگاه مختصات: روشن یا خاموش

27.  موقعیت نماد دستگاه مختصات: روی مبدأ مختصات (Origin) یا در گوشة صفحة ترسیمی

28.  آیا دستگاه مختصات برای هر یک از دریچه‌های دید تعریف شده است یا نه؟

29.  نام دستگاه مختصات کاربر

شکل 14-18-2) پنجرةگفتگویی فرمان PROPERTIES در حالتی که هیچ جسمی انتخاب نشده است. در صورتی که زبانة Alphabetic را انتخاب کنیم فهرست مشخصات جاری به صورت الفبایی به نمایش در می‌آید.

شکل 14-19-1) پنجرةگفتگویی فرمان PROPERTIES در حالتی که یک پاره‌خط انتخاب شده است. در این حالت تنظیمات موجود در این پنجره نشاندهندة خصوصیات عمومی و اختصاصی خط انتخابی است. هر تغییری در این پنجره بر روی پاره‌خط انتخاب شده اعمال می‌شود.

1.      عنوان: ویژگی‌ها در پروندة ترسیمی (در اینجا نام پروندة ترسیمی Drawing1.dwg است.)

2.      دکمة خروج: برای بستن پنجرةگفتگویی این دکمه را می‌زنیم.

3.      کلمة Line در این قسمت به معنی این است که خصوصیات یک خط در زیر نمایش داده شده است.

4.      برای انتخاب اجسام به کمک صافی و اجرای فرمان QSELECT این دکمه را می‌زنیم. فرمان QSELECT را در اتوکد پیشرفته می‌آموزیم.

5.      زبانة Alphabetic: با انتخاب این زبانه خصوصیات به ترتیب الفبایی فهرست می‌شوند (شکل 14-19-2).

6.      زبانة Categorized: خصوصیات را به صورت دسته‌بندی‌شده فهرست می‌کند که برای هر نوع از اجسام این دسته‌بندی متفاوت است. برای همة اجسام خصوصیات عمومی در ابتدای فهرست مشاهده می‌شود و قابل تغییر است.

7.      ویژگی‌های عمومی، شامل:

8.      رنگ

9.      لایه

10.  نوع‌خط

11.  مقیاس نوع‌خط

12.  شیوةرسم (چاپ)

13.  وزن‌خط (پهنای خط)

14.  Hyperlink که مفهومی مرتبط با HTML است.

15.  ضخامت ارتفاعی (برای اجسام دوبعدی برابر 0  است.)

16.  هندسة جسم، شامل:

17.  طول (x) نقطة شروع پاره‌خط

18.  عرض (y) نقطة شروع پاره‌خط

19.  ارتفاع (z) نقطة شروع پاره‌خط

20.  طول (x) نقطة انتهایی پاره‌خط

21.  عرض (y) نقطة انتهایی پاره‌خط

22.  ارتفاع (z) نقطة انتهایی پاره‌خط

23.  rx – فاصلة افقی بین ابتدا و انتهای پاره‌خط (فقط قابل مشاهده)

24.  ry – فاصلة عمودی بین ابتدا و انتهای پاره‌خط (فقط قابل مشاهده)

25.  rz – فاصلة ارتفاعی بین ابتدا و انتهای پاره‌خط (فقط قابل مشاهده)

26.  طول پاره‌خط (فقط قابل مشاهده)

27.  زاویه – زاویه‌ای که پاره‌خط با جهت مثبت محور xها می‌سازد. (فقط قابل مشاهده)

شکل 14-19-2) پنجرةگفتگویی فرمان PROPERTIES در حالتی که یک پاره‌خط انتخاب شده است. در صورتی که زبانة Alphabetic را انتخاب کنیم فهرست مشخصات پاره‌خط به صورت الفبایی به نمایش در می‌آید.

شکل 14-20)  انتخاب فرمان AI_MOLC از منوی ابزار ویژگی‌های اجسام (Object Properties)

Command: matchprop

Select source object:

جسم مبنا را انتخاب می‌کنیم.

دیگر اجسام انتخابی خصوصیات خود را از این جسم خواهند گرفت.

Current active settings:  Color Layer Ltype Ltscale Lineweight Thickness PlotStyle Text Dim Hatch

تنظیمات فعلی این فرمان در اینجا نشان داده می‌شوند. (این تنظیمات را می‌توانیم با انتخاب گزینة Settings تغییر دهیم.)

Select destination object(s) or [Settings]:

انتخاب اجسامی که می‌خواهیم خصوصیاتشان تغییر کند.

اکنون مکان‌نما به شکل یک قلم‌مو در‌می‌آید و از این پس هر چه انتخاب کنیم ویژگی‌های عمومی خود را از جسم اولیه می‌گیرد.

شکل 14-21) پنجرةگفتگویی فرمان MATCHPROP در حالتی که گزینة Settings را انتخاب کرده‌ایم.

1.      عنوان: تنظیم خصوصیات (Property Settings)

2.      دکمة خروج: برای بستن پنجرةگفتگویی این دکمه را می‌زنیم.

3.      برای مشاهدة یک راهنمای کوتاه در مورد هر قسمت بر روی علامت سؤال تقه می‌زنیم، سپس به محل موردنظر رفته آن را انتخاب می‌کنیم. در این صورت راهنمایی در همان محل ظاهر می‌گردد.

4.      ناحیة ویژگی‌های پایه‌ای (عمومی) شامل:

·         Color - رنگ: در صورت روشن بودن این جعبةکنترلی رنگ اجسام انتخابی مشابه جسم اصلی می‌شود.

·         Layer - لایه: در صورت روشن بودن این جعبةکنترلی لایة اجسام انتخابی مشابه جسم اصلی می‌شود.

·         Linetype - نوع‌خط: در صورت روشن بودن این جعبةکنترلی نوع‌خط اجسام انتخابی مشابه جسم اصلی می‌شود.

·         Linetype Scale - مقیاس نوع‌خط: در صورت روشن بودن این جعبةکنترلی مقیاس نوع‌خط اجسام انتخابی مشابه جسم اصلی می‌شود.

·         Lineweight - وزن‌خط: در صورت روشن بودن این جعبةکنترلی وزن‌خط اجسام انتخابی مشابه جسم اصلی می‌شود.

·         Thickness - ضخامت‌ارتفاعی: در صورت روشن بودن این جعبةکنترلی ضخامت‌ارتفاعی اجسام انتخابی مشابه جسم اصلی می‌شود.

·         Plot Style - شیوةچاپ: در صورت روشن بودن این جعبةکنترلی شیوةچاپ اجسام انتخابی مشابه جسم اصلی می‌شود.

توجه: همانگونه که در شکل دیده می‌شود، ویژگی‌های جسم اصلی درمقابل هر کدام از جعبه‌های‌کنترلی اشاره‌شده در بالا نوشته شده‌اند.

5.      ناحیة ویژگی‌های اختصاصی:

·         Dimension – اندازه‌گذاری

·         Text – متن

·         Hatch - هاشور

6.      با انتخاب OK پنجرةگفتگویی پس از ذخیرة تنظیمات بسته می‌شود.

7.      با انتخاب Cancel پنجرةگفتگویی بدون ذخیرة تنظیمات بسته می‌شود.

8.      با انتخاب Help راهنمای مربوط به فرمان MATCHPROP ظاهر می‌گردد.

شکل 14-22) محل فرمان‌های مربوط به قالب کار در منوی Format

به‌ترتیب از اولین گزینة منو:

·         Layer… - فرمان LAYER

·         Color… - فرمان COLOR

·         Linetype… - فرمان LINETYPE

·         Lineweight… - فرمان LWEIGHT